TAŞINMAZLARIN YENİDEN DEĞERLENDİRİLMESİ

KİMLER YARARLANABİLİR ?

Tam mükellefiyete tabi ve bilanço esasına göre defter tutan gelir ve kurumlar vergisi mükellefleri haktan yararlanma imkânına sahipken, dar mükellef gelir ve kurumlar vergisi mükellefleri ise bu imkândan yararlanamayacaklardır.

Finans ve bankacılık sektöründe faaliyet gösterenler, sigorta ve reasürans şirketleri, emeklilik şirketleri ve emeklilik yatırım fonları, münhasıran sürekli olarak işlenmiş altın, gümüş alım-satımı ve imali ile iştigal eden mükellefler (bu mükellefler sürekli enflasyon düzeltmesi yapmalarından dolayı istisnadır) ile 213 sayılı VUK’un 215 i. maddesi uyarınca kendilerine kayıtlarını Türk para birimi dışında başka bir para birimiyle tutmalarına izin verilenler de uygulamadan yararlanmayacaklardır. Ayrıca, işletme hesabı (zirai işletme hesabı dâhil) esasına göre defter tutan mükellefler ve serbest meslek kazanç defteri tutan serbest meslek erbabı mükellefler de uygulamadan yararlanma imkanı bulunmamaktadır.

Sat-kirala-geri al işlemine veya kira sertifikası ihracına konu edilen taşınmazlar ile taşınmazların alım, satım ve inşa işleri ile devamlı olarak uğraşanların bu amaçla aktiflerinde kayıtlı bulunan emtia niteliğindeki kıymetler, bu kapsamda yeniden değerlemeye tabi tutulamayacaktır.

Kanun mükelleflere seçimlik hak getirdiğinden dileyen mükellefler uygulamadan yararlanmayabileceklerdir.

III- UYGULAMA KAPSAMINDAKİ KIYMETLER NEDİR?

Mükellefler bu maddenin yürürlüğe girdiği tarih olan 25 Mayıs 2018 tarihi itibarıyla aktiflerine kayıtlı bulunan taşınmazlarını “30.09.2018 tarihine kadar”yeniden değerleme imkânına haiz olacaklardır. 30.09.2018 tarihinde veya daha sonra uygulamadan yararlanma imkânı olmayacaktır.

Uygulama sadece taşınmazların yeniden değerlenmesine imkân sağlamaktadır. Bilindiği üzere, “Taşınmazlar” Türk Medeni Kanunu’nda aşağıdaki şekilde belirlenmiştir:

• Arazi,

• Tapu kütüğünde ayrı sayfaya kaydedilen bağımsız ve sürekli haklar,

• Kat mülkiyeti kütüğüne kayıtlı bağımsız bölümler.

• Taşınmaz olarak ifade edilen kıymetlerin bazıları için yeniden değerleme yapılırken, diğerleri için yapılmamasının Kanun hükmüne göre mümkün olup olmadığı açık değildir. Kanun lafzında aksi yönde bir ifade bulunmamakla beraber, Maliye Bakanlığı’na verilen yetkinin nasıl kullanılacağının önemli olduğu ortaya çıkmaktadır.

DEĞER ARTIŞLARI NASIL KAYITLARA ALINACAK?

Yeniden değerleme neticesinde taşınmazların değerinde meydana gelecek değer artışı, yeniden değerlemeye tabi tutulan taşınmazların her birine isabet eden değer artışları aşağıda yer verildiği üzere ayrıntılı olarak gösterilecek şekilde, bilançonun pasifinde özel bir fon hesabında gösterilecektir.

_______________________/ /_______________________

252- Binalar

260- Haklar

257- Birikmiş Amortismanlar

268- Birikmiş Amortismanlar

527- Yeniden Değerleme Özel Fon Hesabı

01. Binalar Yeniden Değerleme Fon Hesabı

02. Haklar Yeniden Değerleme Fon Hesabı

______________________/ /_______________________

Hesaplamalar sonucunda bulunan değer artışı, taşınmazların yeniden değerleme sonrası ve yeniden değerleme öncesi net bilanço aktif değerleri arasındaki fark olacaktır. Net bilanço aktif değeri, taşınmazların bilançonun aktifinde yazılı değerlerinden, pasifte yazılı amortismanların tenzili suretiyle bulunan değeri ifade eder.